Gmina Brzeźnica

Gmina Brzeźnica


Gmina Brzeźnica znajduje się w północnej części w dolinie rzeki Wisły, na obszarze geograficznym Bramy Krakowskiej oraz w południowej części na obszarze Pogórza Wielickiego. Rzeźba terenu gminy jest urozmaicona, jej północna część jest równinna – nizinna (dolina Wisły), natomiast południowa pofałdowana (Pogórze Wielickie). Najwyższym wzniesieniem jest Draboż (435 m n.p.m.). Administracyjnie Brzeźnica leży w województwie małopolskim i jest jedną z dziesięciu gmin powiatu wadowickiego. Brzeźnica oddalona jest od centrum Krakowa o 28 km. Inne, mniejsze, ale ważne ośrodki przemysłowe leżące w pobliżu to Skawina (14 km), Wadowice (15 km), Oświęcim (35 km). Gęstość zaludnienia tej wiejskiej gminy wynosi 145 osób/km2. Przez teren gminy przebiegają szlaki komunikacyjne: kolejowy (Kraków – Oświęcim), drogowy Kraków – Oświęcim, Kraków – Wadowice, żeglowny - rzeka Wisła i kanał Łączany Skawina. Do lotniska w Balicach, które jest drugim, po Okęciu w Warszawie, portem lotniczym w Polsce jest 19 km. W jednym z zabytkowych pałaców w Paszkówce mieści się hotel z 70 miejscami noclegowymi.
Pierwsze wzmianki o Brzeźnicy i okolicznych miejscowościach pochodzą już z XIII wieku. Kilkusetletnia historia pozostawiła po sobie wielka spuściznę w postaci zabytkowych pałacyków i dworków, zabytkowego drzewostanu parkowego, pięknych malowniczo położonych kapliczek.
  Niebieski szlak turystyczny wytyczony (w poł. XX w.) przez PTTK-Wadowice prowadzi z Brzeźnicy przez Marcyporębę, Trawna Górę, Draboż, Przytkowice do Kalwarii Zebrzydowskiej i dalej do Jordanowa i Rabki. Długość szlaku na terenie gminy wynosi 22 km. Po drodze mijamy takie perły architektury drewnianej jak Kościół pw św. Marcina w Marcyperębie z XVII wieku. Pnąc się w górę wychodzimy na Trawną Górę 410 m i dalej na Pasmo Draboża z najwyższym szczytem mierzącym 432m, skąd możemy podziwiać przepiękne widoki. Na północ panoramę na dolinę Wisły – od krakowskich Bielan aż po ruiny zamku w Lipowcu. Na południe – Klasztor o o. Bernandynów w Kalwarii Zebrzydowskiej oraz wzgórze Lanckorony z ruinami zamku. W oddali rysuje się majestatyczna Babią Góra a przy sprzyjających warunkach atmosferycznych dostrzec możemy szczyty Tatr. Na szczycie góry Draboż ma w przyszłości powstać wieża widokowa.
Przez teren gminy został wytyczony i oznaczony Międzynarodowy Szlak Maryjny Częstochowa – Mariazell. Trasa piesza zaczyna się od przeprawy promowej Brzeźnica – Czernichów i przebiega poprzez centrum Brzeźnicy do Marcyporęby i przez górę Draboż w kierunku Zebrzydowic. Trasa rowerowa MSM biegnie z Brzeźnicy przez Kopytówkę, Bęczyn, Paszkówkę, Sosnowice przez Przytkowice do Zebrzydowic.
Jedną z większych atrakcji dla turystów jest Szlak Architektury Drewnianej. Na terenie naszej gminy znajdują się zabytkowe obiekty sakralne, w Sosnowicach Kościółek pw Najświętszej Marii Panny z XVII wieku, wspomniany już wcześniej Kościół w Marcyporębie. Na uwagę zasługuje też Kościółek w Tłuczanii pw Nawiedzenia Najświętszej Panny Marii z XVII wieku, oraz stare dworki w Kossowej, Kopytówce, Bęczynie i Brzeźnicy.
Podróżując po gminie, możemy napotkać wiele przydrożnych kapliczek i krzyży oraz liczne pomniki przyrody i starodrzew. Warto zatrzymać się również w Paszkówce, gdzie w odrestaurowanym dworze w stylu pseudogotyckim z 1886 roku, mieści się hotel „Pałac w Paszkówce”. 
Dla rowerzystów wytyczona została Wiślana Trasa Rowerowa. Odcinek biegnący przez gminę mierzy 11 km i biegnie wiślanymi wałami. Zaczyna się w miejscowości Łączany i przebiega poprzez Chrząstowice, Brzeźnicę i Brzezinkę aż do granicy z gminą Skawina.
W 2006 roku została powołana Lokalna Grupa Działania pod nazwą „Stowarzyszenie Doliny Karpia” w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego. Jednym z założycieli jest gmina Brzeźnica. Stowarzyszenie wytyczyło trasę rowerową, która przebiega przez teren 6 gmin należących do LGD. Trasa wiedzie z Paszkówki przez Kopytówkę, Marcyporębę, Brzeźnicę, Tłuczań a następnie przez teren gminy Spytkowice i Zator.
Szlak Papieski „Nie lękajcie się!”  wytyczony został, który prowadzi z Krakowa do Kalwarii Zebrzydowskiej skłania do refleksji w otoczeniu przyrody. Wędrując można dostrzec do pięknych zakątków, gdzie przyroda żyje swoim niezakłóconym rytmem.

Imprezy cykliczne:
Warto odwiedzić Brzeźnicę i wsiąść udział  w cyklicznych wydarzeniach kulturalnych, w których tradycja łączy się z teraźniejszością. Najważniejsze z nich to :
Tradycja Stołu Wielkanocnego
Dni Gminy Brzeźnica
Turniej drużyn niezrzeszonych ( piłka nożna)
Dożynki Gminne
Tradycja Stołu Wigilijne
Atrakcje:
Ukształtowanie terenu zapewnia dogodne warunki do uprawiania sportów. W Łączanach znajduje się przystań kajakowa, natomiast łowisko w Paszkówce i liczne potoki są rajem  dla wędkarzy. Na osoby lubiące aktywny wypoczynek czeka tor terenowy 4x4 w Kossowej. Niewątpliwą atrakcja dla dzieci są wybudowane niedawno place zabaw. Ogółem 14 ogólnodostępnych placów zabaw zachęca do wspólnej i bezpiecznej zabawy na świeżym powietrzu.

WARTO ZOBACZYC:


  Brzeźnica
1. Dwór w Brzeźnicy zbudowany w XVIII w. Położony w ogrodzie krajobrazowym z II poł.
XIX w. murowany na rzucie wydłużonego prostokąta. Jest to budynek parterowy z
piętrowym ryzalitem na krótkiej osi i i z facjatą. Obok stoi spichlerz z I poł. XIX w. –
murowany. W parku przydworskim piękny starodrzew z 7 pomnikami przyrody. Całość
zniszczona, wymaga odnowy, a obecnie stanowi własność prywatna i jest w trakcie
modernizacji.
2. Figury przydrożne kamienne :
- Posąg Chrystusa Nazaretańskiego na postumencie z 1811r. (Brzeźnica 62)
- Posąg św. Antoniego Padewskiego na postumencie z I poł. XIX w. (w parku
dworskim)
- Posąg św. Floriana na postumencie I poł. XIX w. (Brzeźnica 35 – obok centrum
handlowego)
3. Most na kanale przy Urzędzie Pocztowym, mur. – stal. lata 20 XIX w.
Chrząstowice
4. Most na kanale
Paszkówka
5.Zespół pałacowo – parkowy w Paszkówce, dwór zbudowany ok. 1886r. w stylu
pseudogotyckim i otoczony ogrodem w stylu włoskim. Obecnie odrestaurowany w latach
90, stanowi okazałą rezydencje funkcjonującą jako hotel pod nazwa „Pałac Wężyków”.
Nazwa pochodzi od Ludwika i Leonarda Wężyków fundatorów pałacu.
6. Drzewostan w parku określa się na 100 – 250 lat, w tym 11 drzew pomnikowych.
7. Figura przydrożna kamienna św. Jana Nepomucena z 1788r.
8. Kościół pod wezwaniem Przemienia Pańskiego – obecny murowany w latach 1882 – 1891,
na miejscu drewnianego (wzmiankowanego1325 – 27). Chrzcielnica barokowa, posąg
apostoła ok. 1350r.
Sosnowice
9. Kaplica p.w. Imienia Najświętszej Panny Marii, wzmiankowana w aktach wizytacji
biskupiej w 1598r. drewniana o konstrukcji zrębowej z sygnaturka z 1733r. w posadzce
kamienna płyta z XVI w. zamykająca wejście do grobu „Strzałów” herbu Katowicz. Obraz
Matki Bożej z Dzieciątkiem i Janem Chrzcicielem na desce, barokowy.
10. Kapliczka z 1878r. zwieńczona kamiennym posągiem św. Floriana.
Tłuczań
11. Kościółek drewniany Nawiedzenia NMP, pochodzi z 1664r. odnowiony w 1846r. o
konstrukcji zrębowej. Posiada wieloboczne prezbiterium, ołtarz główny późnobarokowy,
ołtarz boczny wczesnobarokowy. Chór muzyczny na dwóch belkach z malowidłami
barokowymi na podniebieniu. Wieżyczka ma sygnaturkę kształtu barokowego. Ornat z
XVIII w.
12. Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny
Kopytówka
13. Zespół dworsko - parkowy w Kopytówce. Dwór pochodzi z II poł. XIX w. murowany z
zabudowaniami dworskimi: oficyną, spichlerzem murowanym z 1869r. oraz stajniami
dworskimi z 3 ćw. XX w. Teren otoczony parkiem. Dwór w stylu eklektycznym, w
wieżyczce mieści się kaplica. W XVII w. w innym drewnianym dworze w Kopytówce ,
który stał w niedalekiej odleglości od istniejacego również była kaplica dworska. Znajdował
sie tam obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, na którym w 1641r. pojawiły się krwawe łzy. Po
cudownym objawieniu obraz trafił do klasztoru Bernardynów w Kalwarii
Zebrzydowskiej.
Marcyporęba
14. Zespół sakralny w Marcyporębie z kościołem p. w. św. Marcina . Powstał 1670r.
restaurowany w 1831r. i 1872r. Drewniany o konstrukcji zrębowej. Ołtarz główny i dwa
boczne rokokowe .
15. Kaplica pod lasem. Murowana. Prostokątna. Wewnątrz Chrystus upadający pod krzyżem z
II poł. XVIII w. lub I poł. XIX w.
16. Figura przydrożna (w strone Kopytówki). Kamienna. Posąg św. Józefa na słupie z 1613 r.
odnowionym w 1838r.
Bęczyn
17. Zespół dworsko – parkowy w Bęczynie, założony w stylu włoskim, otoczony starodrzewiem
(lipy, dęby). Panoramiczne otwarcie na krajobraz .
18. Murowana kapliczka Matki Bożej Różańcowej z 1835r. – Bęczyn – Łysa Góra
19. Kapliczka w Bęczynie
Kossowa
20. Zespół dworsko – parkowy w Kossowej, obecny dwór z 1908r. z piętrowym rozalitem na
osi krótszej oraz facjatą na osi dłuższej. W parku u pomników przyrody (dęby, lipy) ogółem
5 ha.
21. Kapliczka
Łączany
22. Kapliczka murowana z wizerunkiem Matki Bożej. Wybudowana około 200 lat temu na
posesji p. Grelów.
23. Kapliczka murowana z wizerunkiem Matki Bożej z końca XIX w. W 1939 r. Andrzej
Kowalczyk wyrzeźbił sceny biblijne. Kapliczka na posesji p. Ciapów.
Krzyż metalowy - pierwotnie znajdował się tam drewniany Krzyż z końca XIX w., który
został wyrzucony przez Wisłę.
24.Zapora na Wiśle
Brzezinka
25. Kaplica murowana z drewnianym posągiem św. Jana Nepomucena oraz kamiennym
Chrystusem Nazaretańskim z I poł. XIX w.