Dolina Karpia

Kilka słów o Dolinie Karpia

Dolina Karpia - obejmuje obszar historycznego zagłębia hodowli karpia znanego już w średniowieczu. Stawy hodowlane, z których największym jest Pilawa położona w kompleksie stawów Przeręb, zajmują obszary setek hektarów rozciągając się w dolinie Wisły, Skawy i Wieprzówki.

Inicjatorami projektu "Dolina Karpia" były Gminy Zator, Przeciszów i Spytkowice. Później do grupy, która chce budować wspólny program rozwoju dołączyły: Brzeźnica, Polanka Wielka, Osiek i Tomice. Tych siedem gmin położonych w południowej części doliny Wisły i na Pogórzu Karpackim, postanowiło połączyć swoje siły i wspólnie promować ten piękny zakątek naszego kraju. "Dolina Karpia" to program, który obejmuje kilka połączonych ze sobą działań, mających na celu stworzenie spójnej oferty turystycznej opartej na dostępnych zasobach środowiska naturalnego.

Fundamentem Doliny Karpia są długowieczne tradycje związane z hodowlą karpia królewskiego, którego technika hodowli dotychczas nie została zmieniona, dzięki czemu ryba ta zachowuje niepowtarzalne walory smakowe. Karp zatorski, zwany też karpiem królewskim, jest rybą poszukiwaną i cenioną przez smakoszy ryb w całej Polsce. Znalazł on też swoje miejsce na "Mapie małopolskich przysmaków". Najlepiej smakuje karp wędzony, karp w zalewie lub "karp po zatorsku" - zapiekany w śmietanie. Palce lizać.

Karp Królewski z Zatora - "to absolutny fenomen i rekordzista pod względem hodowli, bowiem początki rybactwa i hodowli karpia w Zatorze sięgają czasów panowania Bolesława Krzywoustego. W połowie XV wieku Księstwo Zatorskie przeszło do Korony Polskiej i odtąd królowie polscy otoczyli tę krainę, a zwłaszcza jej ryby, troskliwą pieczą. Oczywiście wśród ryb królował karp. Jego walory smakowe potrafili docenić polscy królowie sprowadzając go przez długie lata na swoje stoły - stąd też wzięła się zachowana do dzisiaj nazwa "karp królewski", którą wielu hodowców przypisuje swoim karpiom. Jednak, aby być zgodnym z historyczną prawdą, jedynie karp z Zatora ma prawo szczycić się przydomkiem " królewskiego". Produkcja karpia odbywa się w gospodarstwach rybackich, z których największe to: Przeręb, Spytkowice, Bugaj, Rudze i Laskowa. Obok "karpia królewskiego" prowadzi się także hodowlę innych gatunków ryb: takich jak lin, jaź, tołpyga, amur, karaś pospolity i złocisty, oraz ryb drapieżnych: szczupak, sum i okoń.

Mieszkańcy Gminy Zator odnoszą się z szacunkiem do dokonań swoich przodków. W ostatnim tygodniu miesiąca czerwca, podkreślając kilkusetletnie tradycje hodowli karpia, hucznie obchodzą każdego roku Święto Karpia. Podczas corocznych obchodów goszczą potrawami z karpia swoje rodziny, gości, znajomych oraz przyjaciół. Dolina Karpia stała się mekką dla wędkarzy z całej Polski, którzy wraz z rodzinami spędzają tutaj wolne chwile i wakacje. Zaplecze dla wędkarzy stanowią rzeki, coraz lepiej zagospodarowane starorzecza i zbiorniki wodne powstałe po wydobyciu żwiru. W długim sezonie - od marca do października, stają się one miejscem wypoczynku dla miłośników wędkowania i ich rodzin.

Liczne gatunki ryb i niezliczone wprost gatunki ptaków "Doliny Karpia", w tym te najrzadziej spotykane: ślepowron, podgorzałka, rybitwa zwyczajna, rybitwa białowąsa, rybitwa białoskrzydła, bąk i bączek przyciągają ornitologów i amatorów fotografowania dziewiczej przyrody z całej Europy. Obszar dolnej części doliny Skawy i dolina Wisły w rejonie Zatora są typowane do europejskiej sieci "Natura 2000". Lokalizacja w pobliżu Wadowic, Oświęcimia i dużych aglomeracji miejskich Krakowa, Katowic, Bielska, to niewątpliwy atut tego regionu. Obszar "Doliny Karpia" wyróżnia się nieprzeciętnym krajobrazem naturalnym i kulturowymi tradycjami dzięki czemu stanowi doskonałe miejsce do aktywnego wypoczynku połączonego z krajoznawstwem. Spacery i przejażdżki rowerem wzdłuż Skawy, w otoczeniu łęgowych zarośli i stawów pokrytych sitowiem z licznymi siedliskami ptactwa wodnego, są świetną formą spędzania czasu.

Dolinę przecinają wytyczone szlaki rowerowe: Greenways - Zielony Szlak Kraków - Morawy - Wiedeń (dziedzictwo przyrodniczo-kulturowe), EuroVelo R4, Szlak Zabytków Ziemi Oświęcimskiej oraz Szlak Architektury Drewnianej. Ostatnio dzięki aktywności Towarzystwa na Rzecz Ziemi i lokalnych samorządów powstaje coraz więcej znakowanych szlaków rowerowych w obrębie samej Doliny Karpia.